استخراج دانش(KA)

طرح‌های مستندسازی تجارب خبرگان، جهت استخراج، مستندسازی و طبقه‌بندی دانش‌های پیشینی خبرگان تدوین شده است.
مدیران و خبرگان سرمایه‌های گرانبهای دانشی سازمان‌ها هستند که هرساله با بازنشستگی‌ها و جدائی‌شان از سازمان خلائی جدی در فرآیندهای کاری بوجود می آورند.
در راستای به حداقل‌رسانی این ضایعه و حفظ و حراست این گنجینه‌های دانشی طرح‌های مستندسازی تجارب خبرگان تعریف می‌شود.
اهداف طرح‌های مستندسازی تجارب خبرگان
1. تدوین نظامی برای شناسائی خبرگان سازمانی درفیلدهای گوناگون درخت دانشی سازمان
2. استخراج دانش‌ها و تجارب خبرگان سازمانی در برهه‌های سازمانی متفاوت( در آستانه بازنشستگی یا دوره‌های زمانی منظم)
3. بسته‌سازی دانش‌ها و طبقه‌بندی آنها
4. پیاده‌سازی نرم‌افزار MTA-Ka با قابلیت جستجوهای پیشرفته در میان دانش‌ها و غنی‌سازی دانش‌ها توسط خوانندگان
5. تدوین کتابچه‌های دانشی خبرگان
6. تدوین رویه‌های مستندسازی تجارب خبرگان در سازمان بصورت دائمی و همیشگی
راهبرد طرح‌های مستندسازی تجارب خبرگان
مشاوران توسعه آینده طرح‌های مستندسازی تجارب خبرگان را با متدولوژی اکتساب دانش انسان‌محور(Humana Driven Knowledge Management) در سال 1384 تدوین نمود.
این متدولوژی کاملاً بومی و ایرانی بوده و به صورت یک مقاله در کنفرانس معتبر IEEM 2007 در کشور سنگاپور و نیز IEEE Explore به نام این شرکت ثبت گردیده است.
مبنای این راهبرد شناسائی سرخط‌های دانشی از خبرگان و استخراج آن بر مبنای درخت دانشی است. در این راهبرد دانش‌ها با روش مصاحبه‌ای و با تکنیک‌های دیاگرام، نردبانی، RGT و امثال آن استخراج و با پرسشنامه‌های استانداردی فربه‌سازی و غنی‌سازی می‌شود.
بطور کلی دراین طرح‌ها مراحل ذیل به انجام می‌رسد:
1. مرحله شناخت
1-1- شناسائی سازمان و خصوصیات آن
1-2- استخراج فیلدهای دانشی سازمان
1-3- استخراج سرخط‌های دانشی و موضوعات پرسشگری
1-4- تدوین رویه شناسائی خبرگان و انتخاب و اولویت‌بندی آن
1-5- پرسشنامه‌های دانش شخصی(PKQ) و تخصیص فیلد و سرخط به خبرگان
2. مرحله هم‌اندیشی و به سطح‌رسانی دانش‌ها
2-1- جلسات هم‌اندیشی خبرگان و یادآوری دانش‌ها
2-2- شناسائی فیلدهای تخصصی خبرگان
2-3- آموزش مصاحبه‌کنندگان و ویرایش‌کنندگان دانش
3. مرحله کسب دانش
3-1- جلسه اول و استخراج سرخط‌های دانشی
3-2- جلسات غنی‌سازی دانش و تکنیک‌های فربه‌سازی دانش
3-3- فرآیند Teach back
4. مرحله ویرایش و قالب‌دهی
4-1- پیاده‌سازی ویرایش اولیه
4-2- تعیین انواع دانشی و فیلددهی دانشی
4-3- قالب‌دهی دانش‌ها و بازخورد
4-4- تدوین بسته‌های دانشی نهائی
5. مرحله بانک دانشی
5-1- بازنگری در نرم‌افزار MTA-Share مطابق با نیاز سازمان
5-2- تدوین پروفایل‌های خبرگان
5-3- ورود فیلدهای دانشی، دانش‌ها و سایر اطلاعات
5-4- گزارش‌گیری‌های ساده و پیشرفته بر مبنای کلمات کلیدی، فیلدها و خبرگان

تجربه‌های پیاده‌سازی
طرح‌های مستندسازی تجارب خبرگان تاکنون از سوی مشاوران توسعه آینده در 7 سازمان ایرانی پیاده‌سازی شده است که شامل مستندسازی تجارب بیش از 260 خبره و مدیر ایرانی و جمع‌آوری و تدوین بیش از 7900 بسته دانشی در فیلدهای گوناگون در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، سدسازی و شهرسازی بوده است.
عناوین این طرح‌ها به شرح ذیل است:
1. مستندسازی تجارب 5 مدیر صنعت پتروشیمی در سال 84
2. مستندسازی تجارب 50 خبره صنعت نفت در سال 85 و 86
3. مستندسازی تجارب 50 خبره صنعت گاز در سال 86 و 87
4. مستندسازی تجارب 50 خبره شرکت ملی نفت در سال 87
5. مستندسازی تجارب 30 خبره پایانه‌های نفتی ایران در سال 87
6. مستندسازی تجارب مدیران و مجریان سد کارون 3 درسال 87
7. مستندسازی تجارب مدیران سازمان نوسازی شهر تهران در سال 87

كارفرمايان

وزارت راه و ترابري

شرکت ملی صنایع پتروشیمی

شرکت پایانه های نفتی ایران

سازمان نوسازی شهر تهران

شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران

شرکت فولاد خوزستان

موسسه مطالعات بین‌المللی انرژي (وابسته به وزارت نفت)

شرکت سهامی پتروشیمی بندر امام

شرکت پالایش نفت تهران